Saan Ligtas Bumili ng Gamot sa Cancer sa Pilipinas

Mga ligtas na lugar para bumili ng gamot sa cancer

Iisa ang payo ng Philippine FDA sa bawat babala nito tungkol sa pekeng gamot: bumili lang ng gamot sa mga establisimyentong lisensyado ng FDA. Karamihan sa mga pamilya ay kumukuha ng gamot sa cancer sa isa sa mga lugar sa ibaba.

Mas mag-ingat kapag online kayo umo-order. Ayon sa FDA Advisory No. 2019-154, hindi pinapayagan ang online selling ng gamot sa Pilipinas. Pinapayagan lang ng FDA ang online ordering kung ang seller ay may FDA-licensed na pharmacy o botika na may pisikal na address, at bilang dagdag na serbisyo lang na inaprubahan ng FDA. Sinuman ang bilhan ninyo online, dapat makapagbigay sila ng totoong business name, pisikal na business address, License to Operate number na kaya ninyong i-check, at pharmacist na puwede ninyong makausap.

Kung sa ospital ibibigay ang gamot, magtanong muna sa oncologist o chemotherapy nurse ninyo. Itanong kung tumatanggap ang ospital ng gamot na kayo mismo ang magdadala, at kung paano ito itatabi hanggang sa araw ng treatment.

• Pharmacy ng ospital: ang pinakasimpleng option kapag sa chemotherapy o infusion unit ng ospital ibibigay ang gamot.
• Lisensyadong drugstore, kasama ang mga pharmacy na nakatutok sa oncology. Sa ilalim ng Philippine Pharmacy Act (RA 10918), ang prescription na gamot ay dapat i-dispense ng registered pharmacist, maliban lang sa limitadong exception para sa emergency.
• FDA-licensed na importer at distributor: may ilan sa kanila na nagsu-supply ng mahirap hanaping gamot sa oncology at hematology. Itanong kung ano ang sakop ng kanilang License to Operate, tapos i-check ninyo ito mismo.

Paano i-check ang FDA License to Operate at product registration

Dalawang magkahiwalay na bagay ang kailangan ninyong i-check. Ipinapakita ng License to Operate na pinapayagang mag-operate ang negosyo. Ipinapakita naman ng product registration na rehistrado sa Pilipinas ang mismong gamot na ito. Hinihiling ng DOH at FDA sa publiko na i-check ang dalawang ito sa libreng FDA Verification Portal sa verification.fda.gov.ph. Puwede kayong mag-search gamit ang keyword, product name, registration number o company name.

Para sa rehistradong produkto, makikita sa portal ang mga detalye gaya ng manufacturer, trader, at ang mga petsa kung kailan in-issue at kailan mag-e-expire ang registration. Nakalista rin dito ang anumang FDA advisory tungkol sa produkto. Kung hindi lumabas ang gamot o ang seller, huwag munang bumili hangga't hindi naipapaliwanag ng doktor o pharmacist ninyo kung bakit.

• Hingin sa seller ang buong registered company name at License to Operate number nila.
• I-search ang company name sa portal at siguraduhing tugma ang pangalan, address at validity dates sa sinabi ng seller.
• I-search ang gamot gamit ang brand name, generic name o registration number.
• Tingnan kung eksaktong tugma sa reseta ang strength at dosage form.
• Basahin ang anumang advisory na ipinapakita ng portal para sa produktong iyon.

Mga red flag ng pekeng gamot at hindi lisensyadong online seller

Ayon sa tantiya ng World Health Organization, hindi bababa sa 1 sa bawat 10 gamot sa mga low- at middle-income na bansa ang substandard o falsified. Sinasabi rin ng WHO na makikita ang ganitong produkto sa lahat ng uri ng gamot, kasama ang mga cancer therapy. Nagbabala naman ang Philippine FDA na ang gamot na binili online ay puwedeng walang active ingredient, o sobra o kulang ang laman nito, at puwedeng hindi ito naitabi nang tama. Puwedeng mangyari ito kahit mukha itong kapareho ng tunay.

Hindi rin nakaliligtas dito ang mga gamot sa cancer. Sa isang pag-aaral noong 2022 sa Journal of the National Comprehensive Cancer Network, sinuri ang 44 na English-language website na nagbebenta ng imatinib, isang oral na gamot sa cancer, at nagde-deliver sa United States. Tatlo lang ang certified. Halos kalahati (23) ang itinuring na rogue pharmacy. May 13 na nagbenta ng imatinib nang walang reseta, at 34 ang hindi nag-alok ng consultation sa pharmacist.

Kung may hinala kayong peke ang gamot o hindi lisensyado ang seller, i-report ito sa FDA sa report@fda.gov.ph o sa eReport (www.fda.gov.ph/ereport). Sabihin din sa cancer care team ninyo, lalo na kung may mapansin kayong hindi inaasahang side effects.

• Nag-aalok ang seller ng prescription na gamot sa cancer nang hindi humihingi ng reseta.
• Walang pisikal na address ng pharmacy o License to Operate number, o hindi tugma ang pangalan sa FDA portal.
• Sa personal na social media account o chat lang makokontak ang seller, at walang pharmacist na makakausap.
• Sinasabi ng seller na ini-endorse ng mga opisyal ng FDA ang produkto. Ayon sa FDA Advisory No. 2024-0541, walang awtoridad ang mga opisyal at empleyado nito na mag-endorse ng health products.
• Iba ang itsura ng kahon kumpara sa nakuha ninyo sa ospital. Sa isang counterfeit advisory ng FDA, iba ang lalagyan, ang nakaprint na strength, ang pack size at ang logo ng pekeng produkto, at may batch number pa ito na hindi kailanman in-import ng tunay na kumpanya.
• Sira ang seal, mukhang pinalitan ang label ng kahon, o walang batch number o expiry date.
• Sobrang baba ng presyo kumpara sa ibang nagbebenta. Ituring itong dahilan para mas mag-check nang mabuti, hindi bilang magandang deal.

Mga gamot na kailangang manatiling malamig (cold chain)

Sa storage guidance ng WHO, tinatawag ang mga ito na time- and temperature-sensitive pharmaceutical products. Kapag naitabi o naibiyahe ang mga ito nang labas sa itinakdang kondisyon, puwede silang masira hanggang sa hindi na sila gumana nang tama. Ang mga cold room sa guidance na iyon ay pinapanatili sa pagitan ng +2 °C at +8 °C, ang karaniwang range ng refrigerator. Kadalasan, hindi ninyo makikita ang ganitong pinsala. Isa iyan sa mga dahilan kung bakit isinama ng FDA ang maling pag-iimbak sa mga panganib ng pagbili ng gamot online.

Laging basahin ang storage instructions sa kahon o sa package insert. Itanong sa seller kung paano nila mapapanatili ang gamot sa range na iyon hanggang makarating ito sa pinto ninyo.

• Bago umorder, itanong kung paano ipa-pack ang gamot (halimbawa, sa insulated box na may cold packs) at gaano katagal ang delivery.
• Pagdating, i-check kung malamig ang kahon at kung malamig pa ang cold packs bago ito tanggapin.
• Itabi agad ito nang eksakto ayon sa label, sa orihinal nitong kahon.
• Kung dumating itong mainit o natunaw na ang cold packs, huwag itong gamitin. Tawagan ang seller at humingi ng payo sa pharmacist ninyo.
• Sa araw ng treatment, dalhin ito sa ospital ayon sa bilin ng care team ninyo.

Paano kumuha ng price quotation

Nakakatulong ang nakasulat na quotation para maikumpara ang mga supplier. Madalas din itong kailangan kapag humihingi kayo ng tulong sa gastos sa gamot. Halimbawa, noong 2021, sinabi ng PCSO na ang mga request para sa chemotherapy na gamot sa ilalim ng Medical Assistance Program nito ay dapat may kasamang price quotation mula sa pharmacy kung saan bibili ang pasyente. Humihingi rin ng tulong ang mga pamilya sa DSWD, sa Office of the Vice President at sa Office of the President. May ilan sa mga opisinang ito na nag-iisyu ng guarantee letter sa mga accredited na supplier.

Nagbabago paminsan-minsan ang mga requirement, gaya ng kung ilang quotation ang isusumite, aling mga supplier ang accredited, at gaano katagal valid ang guarantee letter. Kumpirmahin muna ang mga ito sa ahensya o opisina bago mag-apply. Nagbabago rin ang presyo, kaya i-check kung gaano katagal valid ang bawat quotation.

• Pangalan ng pasyente, at ang generic at brand name ng bawat gamot
• Strength, dosage form at dami, na tugma sa reseta
• Presyo kada unit, total, at gaano katagal valid ang quotation
• Registered name, address, contact details at License to Operate number ng supplier
• Pirma o company stamp, kung hihingin ng ahensya

Pag-order gamit ang reseta at pagbabayad sa cash on delivery

Ang mapagkakatiwalaang seller ay humihingi ng valid na reseta para sa prescription na gamot, at may pharmacist na nagche-check nito bago may i-dispense. Magpadala ng malinaw at kumpletong litrato ng reseta. Bago magbayad, hintayin munang kumpirmahin ng seller ang gamot, strength, dami at total. Kung cash on delivery ang pipiliin ninyo, buksan at i-check ang package sa harap ng rider bago magbayad.

Paano makakatulong ang 2MG Inc.: Ang 2MG Inc. ay Philippine FDA-licensed na drug importer, distributor at wholesaler (License to Operate CDRR-NCR-DI/E/W-31324) sa Las Piñas City na nakatutok sa mga gamot sa oncology at hematology. Accredited guarantee letter provider ito ng PCSO, DSWD, Office of the Vice President at Office of the President, at nag-iisyu rin ito ng opisyal na quotation para sa assistance applications, kaya kung humingi ang isang opisina ng quotation mula sa ilang supplier, puwedeng isa rito ang quotation ng 2MG. Para sa kasalukuyang presyo, tingnan ang aming price list.

• I-check na buo ang seal at na tugma ang gamot, strength at dami sa order ninyo.
• Ikumpara ang batch number at expiry date na nasa kahon sa nakasulat sa resibo ninyo.
• Para sa cold-chain na gamot, i-check kung malamig pa ang cold packs.
• Kumuha ng official receipt at itabi ito kasama ng kahon hanggang maubos ang gamot.
• Huwag magpadala ng bayad sa personal na account ng seller na hindi ninyo ma-verify.